Bitcoin, blockchain teknolojisini kullanan dijital bir para birimidir. Bu sanal para birimi, küresel piyasalarda dolar ve euro gibi reel para birimlerine alternatif olarak bilinir. Bitcoin’in sembolü ฿, kısaltması ise BTC'dir.
Bitcoin sürekli büyüyen bir veritabanına sahiptir ve bu veri tabanı kimsenin tekelinde değildir. Blockchain teknolojisi eşler arası ağ ile bir cihazdan diğer cihaza bağlıdır ve bu sayede sistem güncelliğini korur. Verilerin bir daha değiştirilemeyecek ve silinmeyecek şekilde kayıt altına alınarak bir zincir halkası gibi birbirine bağlı olduğu blokchain, eklenen her blokla birlikte büyümeye devam eder.
Ethereum (ETH); Bitcoin gibi bir kripto para birimidir. Ancak Ethereum aynı zamanda kripto işletim sistemi görevi de görür. Ethereum sistemi sayesinde yeni yazılımlar ve farklı altcoin’ler oluşturulabilir ayrıca yazılımcılar Ethereum sistemi üzerinden kendi projelerini oluşturabilir ve bunu Ethereum blok zinciri üzerine entegre edebilir.
Ripple (XRP), bir ödeme ağı sistemi ve kripto para birimidir. Ancak diğer kripto birimlerinden farklı olarak merkezi olan bir para birimidir. Blockchain teknolojisi üzerinde işlem gördüğü halde bütün defterler Ripple Net tarafından yönetilir.
Ripple'ın amacı, büyük miktarlardaki para transferlerinin hızlı, güvenli ve ucuz bir şekilde blockchain sistemi üzerinden yapılmasıdır.
Litecoin (LTC), Bitcoin ile aynı çalışma prensibine sahip bir sanal para birimidir. Eski bir Google çalışanı olan Charlie Lee tarafından geliştirilen Litecoin, ilk altcoin olma özelliğine sahiptir.
Çok düşük maliyetlerle para transfer edilebilmesi amacıyla ortaya çıkan bu kripto para birimi, farklı algoritması ve depolama imkanları ile diğer altcoin’lerden ayrılır.
Tether, Tether Limited şirket tarafından çıkarılan, reel destekli ve değeri yaklaşık 1 Amerikan Doları’na sabitlenen bir kripto para birimidir. Piyasada USDT ile sembolize edilen Tether, değeri Amerikan Doları’na endeskli olduğu için bir stabilcoin kategorisinde yer almaktadır. Piyasada bulunan her bir Tether (USDT) karşılığında Tether Limited’in kasasında 1 ABD doları olduğunu belirtilmektedir. Reel para birimleri ile kriptopara birimleri arasında bir köprü niteliğinde olan Tether, stabilcoinler arasında da en popüler olanıdır.
Daha önceki zamanda sadece Omni protokolü ile transfer imkanı sağlayan Tether, günümüzde Ethereum blokzincir üzerindeki ERC-20 tabanlı tether yatırma ve çekme işlemlerine olanak sağlamaktadır.
SmartContract adlı bir şirket tarafından geliştirilen Chainlink, blockzincirindeki akıllı sözleşmeler ile zincir dışında kalan gerçek veriler arasında köprü görevi görme amacıyla ortaya çıkan merkeziyetsiz bir oracle platformudur. LINK ise Chainlink ağının kripto para birimidir ve toplam arzı 1 milyar ile sınırlandırılmıştır.
İsviçre merkezli Web3 tarafından desteklenen ve Ağustos 2020 tarihinde ortaya çıkan Polkadot, blokzincirlerin birbirine bağlanması yoluyla veri transferinin gerçekleşmesini sağlayan bir ağ sistemidir. Polkadot ağı, bir çok alt bileşenlerden oluşturmaktadır ve başta ağda işlem yapabilmek için kullanılan DOT isimli bir token olduğu bilinmektedir.
Dogecoin ya da kısa adıyla Doge , Litecoin’in türevi olarak oluşturulan reddit ve twitterda popüler bir kitleye sahip olan bir kripto para birimidir.
Cardano, 2017 yılında Cardano Vakfı, IOHK ve Emurgo kuruluşları tarafından ortaya çıkarılmıştır. Genel anlamda merkeziyetsiz blokzincir uygulaması sayesinde ölçeklenebilirlik ve sürdürebilirlik işlevlerine odaklanan Cardano, katmanlı bir yapıya sahiptir. ADA ise platformun kripto para birimidir ve toplam arzı 45 milyar adet olarak sınırlandırılmıştır.
Neo, 2014 yılında Antshares adı ile Da Hongferi ve Erik Zhang tarafından ortaya çıkarılan fakat 2017 yılında OnChain adlı firmanın da desteğiyle adı Neo olarak değiştirilen bir kripto para birimidir. Aynı zamanada Çin’in Ethereumu olaraka adlandırılan NEO, akıllı sözleşmeler, dijital varlıklar ve kimliklerden oluşan bir sisteme sahiptir.
Chiliz, 14 Şubat 2018 tarihinde piyasaya sürülen ve Alexandre Dreyfus ile arkadaşları tarafından ortaya çıkarılan bir kripto para birimidir. ERC-20 altyapısıyla hizmet veren Chiliz genellikle spor camiasında talep görmektedir ve toplam arzı 8,888,888,888 ile sınırlandırılmıştır.
Holochain (HOT), küresellik yerine kullanıcı bağımsızlığını göz önünde bulundurarak merkeziyetsiz bir internet sunmayı hedefler. HOT ise Holochain projesinin kripto para birimidir.
BitTorrent Chain, BitTorrent protokolü ile bütünleşik çalışan ve dosya paylaşımı gibi işlemlerin daha etkin olmasına yardımcı olan bir tokendir ayrıca, BitTorrent Chain TRC-10 altyapısını kullanır.
Avalanche, merkeziyetsiz finans (DeFi) uygulamaları, finansal ve dijital varlıklar, kripto para işlem platformları ve diğer hizmetler için güvenli ve ölçeklenebilen bir altyapı sunma amacıyla Ava Labs tarafından geliştirilmiş bir ağdır.
Binance Coin, merkeziyetsiz finans (DeFi) uygulamaları, finansal ve dijital varlıklar, kripto para işlem platformları ve diğer hizmetler için güvenli ve ölçeklenebilen bir altyapı sunma amacıyla Ava Labs tarafından geliştirilmiş bir ağdır.
Decentraland, merkeziyetsiz finans (DeFi) uygulamaları, finansal ve dijital varlıklar, kripto para işlem platformları ve diğer hizmetler için güvenli ve ölçeklenebilen bir altyapı sunma amacıyla Ava Labs tarafından geliştirilmiş bir ağdır.
The Sandbox, merkeziyetsiz finans (DeFi) uygulamaları, finansal ve dijital varlıklar, kripto para işlem platformları ve diğer hizmetler için güvenli ve ölçeklenebilen bir altyapı sunma amacıyla Ava Labs tarafından geliştirilmiş bir ağdır.
Merkeziyetsiz Finans (Decentralized Finance) türlerinden biri olan PancakeSwap (Cake), alım-satım işlemlerinin gerçekleştirilebildiği ve aynı zamanda varlıkların saklanarak pasif gelir elde edilebildiği bir modelleme coin’idir. Eylül 2020 çıkışlı bu yapı, otomatik piyasa yapıcı (AMM) özelliği ile dikkat çekmektedir. Yatırımcıların havuz sistemine para yatırarak ya da protokole Yield Farming yolu ile likidite sağlayarak, pasif gelir elde ettiği yüksek özellikli bir uygulamadır. PancakeSwap protokolünün resmi dijital para birimi “Cake”dir.
Shiba Inu (SHIB), Ethereum (ETH) blok zincirinde çalışan ve köpek temalı konsepti ile öne çıkan bir kripto para birimidir. Shiba Inu (SHIB)’in yaratıcısı “Ryoshi” takma adını kullanan anonim bir kişi ya da bir grup olarak bilinmektedir. Şaka token olarak bilinen Shiba Inu (SHIB), Japonların en popüler av köpeği Shiba Inu’dan esinlenerek oluşturulmuştur.
Shiba Inu (SHIB), Shiba Inu topluluğuna aittir. Bu topluluk SHIBArmy olarak da bilinmektedir. SHIBArmy topluluğunun toplam 500 bin üyesi bulunmaktadır. Shiba Inu ekosistemi olarak adlandırılan sistemde SHIB token, BONE token ve LEASH token yer almaktadır. Shiba Inu ekosisteminde yer alan tüm terimler, köpek ya da köpek temalı isimlerden oluşmaktadır.
Solana (SOL), yüksek büyüme odaklı uygulamaları destekleyen ve saniyede binlerce işlem gerçekleştirebilen açık kaynaklı bir projedir. DeFi tabanlı projeler arasında yer alan Solana; hiçbir merkeze, otoriteye ya da karar verici topluluklara bağlı değildir. Resmi dijital para birimi “Sol” olan Solana, aynı zamanda blockchain sistemi üzerinde akıllı sözleşmeler hazırlanmasına ve merkeziyetsiz uygulamalar oluşturulmasına yardımcı olur.
Bilinen ilk adı Matic Network olan Polygon (MATIC), ölçeklenebilme sorununa odaklanan Ethereum (ETH) tabanlı önemli bir platformdur. Polygon (MATIC), blok zinciri ağında katman oluşturarak ölçeklenebilme sorununu çözmeyi hedeflemektedir. Polygon (MATIC)’un öne çıkan en önemli özelliği, blok zinciri ağında bulunan katmanları güncellemek yerine ikinci bir katman oluşturarak ilerlemesidir. Polygon (MATIC), genel bir açıklama ile Ethereum (ETH) için oluşturulan Layer-2 çözümü olarak açıklanabilmektedir.
Near Protocol (NEAR), bir topluluk tarafından harekete geçirilen bulut hesaplama platformu olarak çalışmaktadır. Bulut hesaplama platformu olarak öne çıkan Near Protocol (NEAR), aynı zamanda Akıllı Sözleşme kabiliyeti yüksek halka açık bir blok zinciri ağıdır. Oluşumunda birbirinden etkili pek çok avantajı bünyesinde barındıran Near Protocol (NEAR), Merkeziyetsiz Uygulamalar (DApp) tarafında da oldukça önemli özelliklere sahiptir. Near Protokol (NEAR), ölçeklendirme aşaması için sharding sistemini kullanan bir Layer-1 ağıdır. Tüm bu özellikleri sayesinde Near Protocol (NEAR), Ethereum (ETH)’nun rakibi sayılabilecek güçlü bir altyapıya sahiptir.
Geleneksel kripto para birimleri, piyasa hakimiyeti yüksek kullanıcıların aşina olduğu bir işleyiş sistemine sahiptir. Stabil coinler ise, gerçek piyasa hareketliliğini yani varlığın değerini 1:1 oranında takip eden kripto para birimleridir. Stabil coinler arasında yer alan PAX Gold ise Ethereum (ETH) tabanlı ve altın desteklidir. PAX Gold (PAXG) stabil coinini daha açıklayıcı bir ifadeyle anlatmak gerekirse PAXG, altını ons değerinde ve 1:1 oranında takip eder. 1 PAX Gold (PAXG), 1 ons altına eş değerdir.
ApeCoin (APE), APE ekosisteminin merkeziyetsiz yapısını güçlendirmek adına oluşturulan yerel bir token’dir. Bored Ape Yatcht Club (BAYC) ve Mutant Ape Yacht Club (MAYC), APE ekosistemi bünyesinde yer alan topluluklardır. ApeCoin’in dijital resmi para birimi APE’dir.
Cosmos (Atom) Coin, BFT (Byzantine Fault Tolerant) konsensüs algoritmaları tarafından desteklenen merkeziyetsiz paralel Blockchain ağıdır. Daha açıklayıcı bir ifadeyle Cosmos (Atom) Coin, birbirleriyle ölçeklenebilen ve beraber çalışabilen Blockchain ekosistemi olarak nitelendirilmektedir. Cosmos Coin’in dijital resmi para birimi Atom’dur.
Uniswap (UNI), merkezi olmayan bir değişim sistemidir. Genel bir açıklama ile Uniswap (UNI), DeFi projeleri arasında yer alan merkezi olmayan borsa sistemlerinden biridir. Uniswap protokolünün dijital resmi para biri UNI’dir.
Fantom (FTM), Directed Acyclic Graph (DAG) tabanlı Akıllı Sözleşme platformudur. Akıllı Sözleşme yapısını geliştirmeyi hedefleyen Fantom, ölçeklenebilme problemini çözmeyi planlamaktadır. Fantom protokolünün dijital resmi para birimi FTM’dir.
Enjin Coin (ENJ), Blockchain altyapısına ait oyun ürünlerini üreten şirketin kripto para birimidir. Enjin Coin (ENJ), çevrimiçi oyun platformlarında ve web sitelerinde kullanılmak üzere üretilmiştir. Enjin şirketine sahip olan Enjin Coin (ENJ)’in dijital resmi kripto para birimi ENJ’dir.
Curve DAO (CRV), Blockchain altyapısına ait oyun ürünlerini üreten şirketin kripto para birimidir. Curve DAO (CRV), çevrimiçi oyun platformlarında ve web sitelerinde kullanılmak üzere üretilmiştir. CRVin şirketine sahip olan Curve DAO (CRV)’in dijital resmi kripto para birimi CRV’dir.
VeChain (VET), Blockchain altyapısına ait oyun ürünlerini üreten şirketin kripto para birimidir. VeChain (VET), çevrimiçi oyun platformlarında ve web sitelerinde kullanılmak üzere üretilmiştir. VETin şirketine sahip olan VeChain (VET)’in dijital resmi kripto para birimi VET’dir.
THORChain (RUNE), kullanıcıların kripto varlıklarını ağlar aracılığıyla takas etmelerine olanak sağlayan merkeziyetsiz bir likidite protokolüdür. Kripto varlıkların ağlar arasında takas edilmesine olanak sağlayan bu protokol, aynı zamanda kripto varlıklarının sahipliğinin kaybedilmemesine yardımcı olur. THORChain protokolünün dijital resmi para birimi RUNE’dir.
Oasis Network (ETC), Ethereum (ETH)’nin hacklenmesinin ardından ihtiyaç dahilinde kuruldu. Oasis Network (ETC); akıllı sözleşmeleri baz alarak ilerleyen, açık kaynaklı, merkeziyetsiz ve blockchain tabanlı bir kripto para birimidir. Oasis Network protokolünün dijital resmi para birimi ETC’dir.
Oasis Network (ROSE), Ethereum (ETH)’nin hacklenmesinin ardından ihtiyaç dahilinde kuruldu. Oasis Network (ROSE); akıllı sözleşmeleri baz alarak ilerleyen, açık kaynaklı, merkeziyetsiz ve blockchain tabanlı bir kripto para birimidir. Oasis Network protokolünün dijital resmi para birimi ROSE’dir.